Spanningshoofdpijn vanuit de nek: hoe fysiotherapie helpt waar pijnstillers falen
Veel chronische hoofdpijn is eigenlijk nekpijn. Ontdek hoe spanningshoofdpijn nek behandeling via fysiotherapie werkt en waarom pijnstillers het probleem in stand houden.
1. De hoofdpijn die geen hoofdpijn is
Je hebt al jaren last van terugkerende hoofdpijn. Je neemt paracetamol, het helpt soms, maar de pijn keert terug. De huisarts spreekt van "spanningshoofdpijn" en verwijst je terug met het advies te ontspannen.
Maar er is een vorm van hoofdpijn die niet in het hoofd zit: cervicogene hoofdpijn. Een hoofdpijn die zijn oorsprong heeft in de nekwervels en omliggende spieren, en die verwijst naar het hoofd.
Als fysiotherapeut behandel ik regelmatig pati��nten met hoofdpijn die jarenlang met pijnstillers rondliepen, maar bij wie de oorzaak in de nek zat.
2. Hoe herken ik spanningshoofdpijn vanuit de nek?
Cervicogene hoofdpijn heeft specifieke kenmerken die haar onderscheiden van migraine en gewone spanningshoofdpijn:
Typische kenmerken:
- Hoofdpijn die begint in de nek of het achterhoofd en uitstraalt naar het voorhoofd of de slaap
- Pijn aan �n kant (ipsilateraal: dezelfde kant als de nekpijn)
- Pijn die toeneemt bij bepaalde nekbewegingen of druk op nekwervels
- Stijfe nek bij het begin van de hoofdpijn
- Geen misselijkheid of fotofobie (die horen bij migraine)
Bron: European Headache Federation, classification of cervicogenic headache
Een diagnostische test die ik gebruik: druk op de bovenste nekwervels (C1-C2-C3). Als dit de bekende hoofdpijn reproduceert, is de kans op cervicogene hoofdpijn groot.
3. Kan fysiotherapie hoofdpijn verhelpen?
Ja. Fysiotherapie gericht op de cervicale wervelkolom is effectief bewezen bij cervicogene hoofdpijn.
Bron: Jull et al. (2002), Spine, physiotherapy management of cervicogenic headache
Effectieve behandeltechnieken:
Manuele therapie van de bovenste nekwervels: mobilisatie en manipulatie van C1-C2-C3 vermindert de hoofdpijn significant, ook op langere termijn.
Dry Needling van de suboccipitalen: trigger points in de suboccipitale spiergroep (kleine spieren aan de schedelonderzijde) zijn een veelvoorkomende bron van cervicogene hoofdpijn. Dry Needling geeft directe verlichting.
Diepe nekstabilisatoren trainen: de chin tuck oefening (zie artikel over nekpijn) versterkt de diepe nekflexoren, wat de belasting op de facetgewrichtjes verlaagt.
4. Wat zijn de verschillen met migraine?
| Kenmerk | Cervicogene hoofdpijn | Migraine |
|---|---|---|
| Zijdigheid | Altijd één kant (zelfde kant als nek) | Kan wisselen |
| Uitloker | Nekbeweging, houding | Licht, geluid, voeding, hormonen |
| Misselijkheid | Zelden | Vaak |
| Duur | Uren tot dagen | 4 tot 72 uur |
| Nekpijn bij | Bijna altijd | Soms |
Bij gemengde hoofdpijn (combinatie migraine en cervicogeen) is behandeling van de nekcomponent ook zinvol.
5. Waarom pijnstillers het probleem in stand houden
Bij frequente spanningshoofdpijn kan overmatig gebruik van pijnstillers leiden tot medicatieovergebruikshoofdpijn (rebound headache). De pijnstiller geeft tijdelijk verlichting, maar bij afname treden onttrekkingshoofdpijn op. Dit creëert een cyclus van meer gebruik.
Bij cervicogene hoofdpijn lossen pijnstillers de oorzaak (gespannen nekspieren en geïrriteerde facetgewrichten) niet op. Ze dempen het signaal, maar de bron blijft actief.
6. De aanpak die wél werkt
Als je regelmatig hoofdpijn hebt, met name in het achterhoofd en de nek, en pijnstillers zijn je enige antwoord: laat de nek beoordelen door een fysiotherapeut met ervaring in cervicogene hoofdpijn.
Doe de Pijn-Check op musclematch.nl of neem contact op. Ik kom bij jou thuis, onderzoek je nekfunctie en bepaal of fysiotherapie een oplossing biedt.