Matras kiezen bij rugpijn: harder is niet altijd beter
Veel mensen met rugklachten kiezen een keihard matras, maar de wetenschap zegt iets anders. Ontdek hoe je het beste matras kiezen rugpijn aanpakt.
1. "Koop een hard matras" is achterhaald advies
Decennialang was het standaardadvies bij rugpijn: koop een stevig, hard matras. Het idee was dat een hard matras de rug beter ondersteunde. Maar dat advies klopt niet.
Uit een goed opgezette gerandomiseerde studie in de Lancet blijkt dat mensen met chronische rugpijn significant meer verbetering ervoeren op een medium-stevig matras dan op een hard matras. Ze sliepen beter, hadden minder pijn in bed en meer functionele verbetering overdag.
Bron: Kovacs et al. (2003), Lancet, medium-firm mattress in chronic non-specific low back pain
Als fysiotherapeut geef ik al jaren dit advies: het beste matras is niet het hardste matras. Het is het matras dat jouw wervelkolom in een neutrale positie houdt, met voldoende drukontlasting op de heupen en schouders.
2. Welk matras is het beste bij rugpijn?
Er is geen universeel antwoord, want het hangt af van je slaaphouding, lichaamsgewicht en persoonlijke voorkeur. Maar er zijn duidelijke richtlijnen:
Voor zijslapers: Je heupen en schouders zijn uitstekende punten die in het matras moeten wegzakken. Een te hard matras geeft drukpijn op deze punten en duwt de wervelkolom schuin. Een medium tot zachter matras met goede veerkracht is beter.
Voor rugslapers: Je wilt dat de lumbale kromming licht ondersteund wordt. Een medium-stevig matras is ideaal: zacht genoeg om de heup iets te laten wegzakken, stevig genoeg om de onderrug te ondersteunen.
Voor buikslapers: Een steviger matras voorkomt dat de lumbale wervelkolom te ver doorhangt. Maar: buikligging is bij rugpijn sowieso de minst gewenste houding.
Bij overgewicht: Een iets steviger matras is beter omdat zachtere matrassen te veel doorzakken en de wervelkolom niet meer neutraal houden.
Bron: Cochrane Review, Radwan et al., mattress and low back pain
3. Hoe weet ik of mijn matras slecht is voor mijn rug?
Signalen dat je matras bijdraagt aan je rugklachten:
- Je rug voelt stijver of pijnlijker na een nacht slapen dan voor het slapen
- Je matras zakt zichtbaar door in het midden waar je slaapt
- Je voelt de veerconstructie door het matras heen
- Je slaapt beter elders (hotel, logeerbed), ook als dat matras niet "luxe" is
- Je matras is ouder dan 8 tot 10 jaar
Een eenvoudige test: leg je hand plat onder de lumbale wervelkolom (lage rug) terwijl je op je rug ligt. Bij rugligging op een goed matras is er nauwelijks ruimte; bij een te zacht matras zakt je rug erin weg.
4. Welk materiaal is het beste?
De meest voorkomende matrastypen voor mensen met rugklachten:
| Type | Voordelen bij rugklachten | Nadelen |
|---|---|---|
| Traagschuim (memory foam) | Past zich aan lichaamsvorm aan, goede drukontlasting | Houdt warmte vast, minder veerkrachtig |
| Pocketveren | Puntsgewijze ondersteuning, veerkrachtig, koel | Kwaliteit verschilt sterk |
| Latex | Veerkrachtig, duurzaam, naturel optie | Zwaar, duur |
| Koudschuim | Goed ademend, stevig, veerkrachtig | Minder aanpasbaar dan traagschuim |
Voor de meeste mensen met rugpijn scoort pocketveren met een comfortlaag van traagschuim of koudschuim het best: combinatie van drukontlasting en ondersteuning.
5. Hoe lang gaat een goed matras mee?
Een kwalitatief matras heeft een levensduur van 8 tot 10 jaar bij normaal gebruik. Na die periode verliest het matras zijn ondersteuningseigenschappen, ook als het er nog goed uitziet.
Een topper kan een verouderd matras tijdelijk verbeteren, maar vervangt geen nieuw matras bij structurele klachten.
6. Matras als puzzelstuk
Een goed matras is één onderdeel van slaapkwaliteit bij rugpijn. Kussen, slaaphouding en de spierfunctie overdag spelen minstens zo'n grote rol.
Als je ondanks een goed matras nog steeds rugpijn hebt 's ochtends, dan ligt de oorzaak ergens anders. Doe de Pijn-Check op musclematch.nl of neem contact op. Ik kom bij jou thuis en kijk samen wat er speelt.