Kussen kiezen bij nekpijn: hoogte telt meer dan materiaal
Een verkeerd kussen is een van de meest onderschatte oorzaken van nekpijn. Ontdek hoe je het juiste kussen kiezen bij nekpijn aanpakt met dit praktisch overzicht.
1. Het kussen dat al jaren meegaat, doet misschien meer kwaad dan goed
Veel mensen slapen jaren op hetzelfde kussen zonder erbij stil te staan. Maar een kussen verliest zijn draagvermogen na verloop van tijd, en de hoogte of stevigheid die bij jouw lichaam en slaaphouding hoort, verandert met de jaren mee.
Als fysiotherapeut wordt me regelmatig gevraagd welk kussen het beste is bij nekpijn. Het eerlijke antwoord: er is geen universeel beste kussen. Wat wél voor iedereen geldt: de hoogte van het kussen is belangrijker dan het materiaal.
2. Welk kussen is het beste bij nekpijn?
De functie van een kussen is het hoofd en de nekwervels in lijn houden met de rest van de wervelkolom. Een kussen is goed als de cervicale wervelkolom in een neutrale, rechte positie ligt, zonder zijwaartse buiging of rotatie.
Of een kussen die neutrale positie biedt, hangt af van jouw slaaphouding en jouw lichaamsbouw, met name de breedte van je schouders.
Bron: Cochrane Review, Persson en Moritz, pillow design and neck pain outcomes
Voor zijslapers is een dikker kussen nodig dan voor rugslapers, omdat de schouder de afstand tussen hoofd en matras vergroot. Een kussen dat te dun is bij zijligging laat je hoofd naar beneden zakken, wat de nekspieren aan één kant langdurig rekt.
Voor rugslapers is een lager, iets gebogen kussen beter. Het moet de lichte holling in de nek (lordose) ondersteunen zonder het hoofd te ver omhoog te duwen.
Voor buikslapers: idealiter geen kussen onder het hoofd, hooguit een dun kussen. Maar de voorkeur heeft het om buikligging helemaal te vermijden bij nekklachten (zie ook het artikel over slaaphouding bij rugpijn).
3. Hoe hoog moet een kussen zijn?
Als vuistregel:
- Zijligging: de kussenhoogte moet overeenkomen met de afstand tussen je oor en het matras. Dit is bij de meeste volwassenen 10 tot 14 centimeter gevuld.
- Rugligging: voldoende om de nekkromming te ondersteunen, maar niet zo hoog dat het hoofd naar voren gedrukt wordt. Vaak 6 tot 10 centimeter is voldoende.
Een praktische test: ga in je slaaphouding liggen en laat iemand van opzij kijken. Is je nek in lijn met je wervelkolom? Dan past het kussen. Zie je dat je hoofd omhoog of omlaag buigt, dan is de hoogte niet goed.
4. Wat voor kussen bij zijligging?
Bij zijligging zijn er specifieke kussens ontworpen met een uitsparing voor de schouder. Deze houden het hoofd in een nog neutralere positie. Dat kan helpen, maar een goed afgesteld standaard kussen werkt voor de meeste mensen net zo goed.
Materiaalkeuze in het kort:
| Materiaal | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|
| Traagschuim | Past zich aan het hoofd aan, goede ondersteuning | Houdt warmte vast, duur |
| Latex | Veerkrachtig, duurt lang mee, fris | Zwaarder, minder "meegeefbaar" |
| Synthetisch vulmateriaal | Goedkoop, wasbaar | Verliest vorm snel |
| Dons/veren | Aanpasbaar, zacht | Weinig ondersteuning, allergeen |
Voor mensen met nekklachten scoort traagschuim of latex het best op ondersteuning en vormbehoud. Dons en synthetisch vulmateriaal zijn minder geschikt omdat ze doorheen zakken en de hoogte niet stabiel houden.
5. Hoe lang gaat een kussen mee?
De meeste kussens hebben een effectieve levensduur van 1 tot 2 jaar voor synthetische kussens en 3 tot 5 jaar voor latex of traagschuim. Een simpele test: vouw het kussen dubbel en laat los. Veert het niet terug? Dan is het tijd voor een nieuw exemplaar.
6. Kussen aanpassen lost niet alles op
Een goed kussen helpt, maar is zelden de enige oorzaak van nekpijn. Als je elke ochtend wakker wordt met stijfheid of pijn in de nek, kunnen ook slaaphouding, werkhouding overdag en spierspanning in de nekspieren een rol spelen.
Heb je al geprobeerd je kussen aan te passen maar blijft de nekpijn? Doe de Pijn-Check op musclematch.nl of neem contact op. Ik kom bij jou thuis en kijk samen met jou naar de volledige oorzaak.