Heuppijn bij lopen: oorzaken en wanneer fysiotherapie helpt

1. Heuppijn of rugpijn? Het onderscheid maakt alles uit

Veel mensen die bij mij komen met "rugpijn" hebben bij nader onderzoek heuppijn. En andersom. De heup en de lage rug liggen anatomisch dicht bij elkaar en beïnvloeden elkaars functie. Pijn in die regio is daardoor vaak moeilijk te lokaliseren.

Het onderscheid is cruciaal voor de behandeling: rugklachten reageren anders op therapie dan heupklachten. Als de verkeerde structuur behandeld wordt, verbetert de patiënt niet.

Als fysiotherapeut is een goede differentiatie dan ook altijd de eerste stap.

2. Wat zijn de oorzaken van pijn in de heup bij lopen?

Heupartrose (meest voorkomend boven 50 jaar): Slijtage van het kraakbeen in het heupgewricht. Typische klachten: pijn in de lies bij het starten van beweging, stijfheid na rust die optrekt bij lopen, verminderd bewegingsbereik (met name naar buiten draaien). Pijn die uitstraalt naar de voorkant van het bovenbeen en de knie.

Bron: KNGF-richtlijn heupartrose, 2018

Trochanteriale bursitis (heupbursitis): Ontsteking van de slijmbeurs aan de buitenkant van de heup. Typisch: pijn aan de buitenzijde van de heup, verergert bij liggen op die kant, traplopen en langdurig lopen.

Impingement (inklemming): Bij femoroacetabulair impingement (FAI) klemmen de bot structuren van de heup bij bepaalde bewegingen. Voelbaar als een diep, klemmend gevoel in de lies bij buigen en draaien.

Iliopsoas problemen: De heupbuiger (iliopsoas) loopt van de wervelkolom langs de lies naar het dijbeen. Spanning of ontsteking hier geeft pijn in de lies die lijkt op heuppijn.

Gluteus medius blessure: Verzwakking of irritatie van de middelste bilspier geeft pijn aan de zijkant van de heup, verergerd bij eenbenige belasting.

3. Helpt fysiotherapie bij heupartrose?

Ja. Uit meerdere Cochrane reviews blijkt dat oefentherapie bij heupartrose pijn vermindert en de functie verbetert, vergelijkbaar met de effecten van NSAID's (pijnstillers) op de korte termijn, zonder de bijwerkingen.

Bron: Fransen et al. (2014), Cochrane Database, exercise for osteoarthritis of the hip

De meest effectieve aanpak combineert:

• Versterken van de heupabductoren en gluteus medius (buitenste bilspieren)
• Versterken van de quadriceps (steunt het gewricht)
• Aquatherapie als alternatief bij forse pijnklachten

Oefening: Zijligging heupabductie

1. Ga op je zij liggen, benen gestrekt gestapeld.
2. Til het bovenste been op tot 30 tot 45 graden.
3. Houd 2 seconden, laat zakken.
4. Doe 3 sets van 15 herhalingen per kant.

4. Wanneer moet ik naar de fysiotherapeut met heuppijn?

Ga naar een fysiotherapeut als:

• Heuppijn langer dan 2 tot 3 weken aanhoudt zonder verbetering
• De loopafstand merkbaar afneemt door pijn
• Je 's ochtends langer dan 15 tot 20 minuten stijf bent (mogelijke artrose of inflammatoire aandoening)
• Je de pijn niet kunt lokaliseren (heup, lies, rug: een goede differentiatie is nodig)

Urgente situaties die een arts vereisen:

• Plotselinge hevige heuppijn na een val bij ouderen (mogelijke heupfractuur)
• Koorts bij heuppijn (mogelijke infectie)
• Heuppijn bij kinderen met koorts en niet willen lopen

Heb je heuppijn bij het lopen die je belemmert? Doe de Pijn-Check op musclematch.nl of neem contact op. Ik kom bij jou thuis voor een complete beoordeling.